Mydło ręcznie robione, takie jak kostki polskiej manufaktury Sztuka Mydła z cedrem i szałwią, to kosmetyk wytwarzany w małych partiach, zwykle metodą na zimno, z olejów roślinnych, wody lub naparów i dodatków ziołowych. Od klasycznych mydeł przemysłowych odróżnia je zazwyczaj krótszy skład, wyższa zawartość nieprzereagowanych olejów i naturalnie obecna gliceryna. Dzięki temu mydło ręcznie robione bywa łagodniejsze, choć nie każda kostka pasuje do każdej skóry.
Czym jest mydło ręcznie robione
Mydło powstaje w reakcji zmydlania: tłuszcze roślinne łączą się z wodorotlenkiem sodu, tworząc sole kwasów tłuszczowych i glicerynę. W metodzie na zimno masa nie jest gotowana, a gotowe kostki dojrzewają kilka tygodni, by reakcja dobiegła końca, a mydło stało się twardsze i łagodniejsze. Producent celowo dodaje więcej tłuszczu, niż potrzeba do reakcji (tzw. przetłuszczenie), więc w kostce zostaje część olejów, które ograniczają uczucie ściągnięcia.
W przemysłowej produkcji glicerynę często się odzyskuje, a mydło uzupełnia o substancje poprawiające pienienie i trwałość kostki. Wersje rzemieślnicze stawiają na oleje takie jak oliwa, olej kokosowy, masło shea czy olej rycynowy oraz na dodatki: glinki, zioła, węgiel aktywny, miód. Kompozycje z cedrem i szałwią zawdzięczają zapach olejkom eterycznym, które nadają też mydłu charakter odświeżający.
Najczęściej spotykane oleje w kostkach rzemieślniczych pełnią różne role. Oliwa daje łagodną, kremową pianę i dobrze sprawdza się przy skórze suchej. Olej kokosowy odpowiada za obfitą pianę i dobre właściwości myjące, ale w dużej ilości może przesuszać. Masło shea i kakaowe nadają kostce twardość i działają natłuszczająco, a olej rycynowy stabilizuje pianę. Proporcje tych składników decydują o charakterze mydła bardziej niż dodatki widoczne na etykiecie. Osobno sprawdzamy też, czy ręcznie robione mydło nadaje się do twarzy.
Dla kogo są naturalne mydła w kostce
Mydło ręcznie robione sprawdzi się przede wszystkim do mycia ciała i dłoni u osób ze skórą normalną, tłustą lub mieszaną. Kostki z glinką czy węglem bywają wybierane do skóry z tendencją do zanieczyszczeń, a te z drobinkami ziół lub pestek działają dodatkowo jak delikatny peeling mechaniczny.
Trzeba jednak pamiętać, że każde mydło ma odczyn zasadowy, wyższy niż naturalne, lekko kwaśne pH skóry. U osób ze skórą bardzo suchą, wrażliwą czy atopową regularne mycie twarzy mydłem może nasilać przesuszenie i świąd. Przy atopowym zapaleniu skóry lepiej wybierać specjalistyczne emolienty i łagodne preparaty myjące, takie jak balsam do skóry atopowej i bardzo suchej, a zmiany wymagające leczenia konsultować z dermatologiem.
Ostrożność zalecana jest też przy olejkach eterycznych. Cedr i szałwia to naturalne składniki zapachowe, ale zawierają związki, które u części osób uczulają. Jeśli masz skłonność do alergii kontaktowych, sprawdzaj skład i zacznij od próby na niewielkim fragmencie skóry.
Na co zwracać uwagę przy wyborze
- Pełny skład INCI. Rzetelny producent podaje oleje, z których powstało mydło (np. Sodium Olivate, Sodium Cocoate), oraz dodatki i olejki eteryczne.
- Rodzaj olejów. Duży udział oleju kokosowego daje obfitą pianę, ale może przesuszać. Oliwa i masła tworzą łagodniejszą, kremową pianę.
- Dodatki. Glinki i węgiel do skóry tłustej, owies i miód do wrażliwej, drobinki do złuszczania ciała.
- Zapach. Przy skórze reaktywnej lepiej sięgać po kostki bezzapachowe lub z niewielką ilością olejków.
- Data produkcji. Kostka powinna dojrzewać przed sprzedażą, a nienasycone oleje z czasem mogą jełczeć, więc nie warto robić dużych zapasów.
Jak stosować mydło ręcznie robione
Kostkę najwygodniej spienić w zwilżonych dłoniach lub na myjce, a następnie umyć skórę i dokładnie spłukać. Na twarz najlepiej stosować mydło tylko przy skórze tolerującej taki sposób oczyszczania i nie częściej niż raz dziennie. Po umyciu warto przetrzeć skórę tonikiem przywracającym komfort i nałożyć krem.
Naturalne mydło zwykle nie zawiera dodatkowych utwardzaczy, dlatego szybciej się rozpuszcza. Przechowuj je na mydelniczce z odpływem, z dala od strumienia wody, i krój większą kostkę na mniejsze części. Tak przechowywane wystarczy na dłużej i nie będzie się rozmakać.
Mydło do dłoni i ciała na co dzień
Dłonie myjemy wielokrotnie w ciągu dnia, więc to właśnie na nich najszybciej widać, czy mydło jest dobrze dobrane. Jeśli po kilku dniach skóra staje się szorstka, napięta lub pojawiają się drobne pęknięcia przy kostkach palców, warto zmienić kostkę na bardziej przetłuszczoną albo sięgać po krem do rąk po każdym myciu. Przy ciele dobrze sprawdza się zasada krótkiego prysznica w letniej, a nie gorącej wodzie oraz nakładania balsamu na lekko wilgotną skórę, co ogranicza utratę wody z naskórka.
Mydła z drobinkami ziół, kawy czy pestek owoców traktuj jak łagodny peeling i stosuj je raz lub dwa razy w tygodniu, zamiast codziennie. Na skórze z podrażnieniami, po depilacji czy opalaniu lepiej z nich zrezygnować, aż skóra się uspokoi.
Warto też wiedzieć, że mydło w kostce ma swoje plusy praktyczne. Zwykle nie wymaga plastikowego opakowania, zajmuje mało miejsca w podróży i nie zawiera dużej ilości wody, więc jest wydajne. Wiele manufaktur pakuje kostki w papier, co ogranicza ilość odpadów.
Jeśli mydło w kostce nie odpowiada twojej skórze, w tej samej kategorii naturalnego oczyszczania znajdziesz łagodne alternatywy: mydła syndetowe o odczynie zbliżonym do skóry, olejki myjące, kremowe żele bez silnych detergentów czy mydła glicerynowe o przyjemnej, przejrzystej formie. Więcej o oczyszczaniu i codziennej pielęgnacji przeczytasz w dziale pielęgnacja twarzy.
Najczęstsze pytania
Czy mydło ręcznie robione nadaje się do twarzy?
Przy skórze normalnej i tłustej często tak, przy bardzo suchej, wrażliwej lub atopowej lepiej wybrać łagodniejszy preparat o niższym pH.
Dlaczego naturalne mydło szybko się rozmaka?
Nie zawiera utwardzaczy i ma dużo gliceryny, która przyciąga wodę. Pomaga mydelniczka z odpływem i przechowywanie kostki na sucho.
Czy olejki eteryczne w mydle mogą uczulać?
Tak, u osób skłonnych do alergii kontaktowych. Warto sprawdzić skład i zrobić próbę na małym fragmencie skóry.