Keratynowa pielęgnacja włosów polega na regularnym stosowaniu kosmetyków z hydrolizowaną keratyną, które mogą czasowo wypełniać ubytki w uszkodzonej łodydze włosa, wzmacniać ją i wygładzać. Najwięcej korzyści przynosi włosom suchym, łamliwym, porowatym i zniszczonym farbowaniem, rozjaśnianiem czy częstym prostowaniem. Najlepsze efekty dają odżywki i maski z keratyną, uzupełnione o kosmetyki emolientowe i nawilżające, bo sama proteina w nadmiarze może włosy usztywnić. Poniżej podpowiadamy, jakie kosmetyki keratynowe warto mieć i jak ułożyć z nich rozsądną rutynę.
Czym jest keratyna i dlaczego włosy jej potrzebują
Keratyna to włókniste białko, które stanowi większość suchej masy włosa. Jej łańcuchy są połączone mostkami dwusiarczkowymi, które nadają włosom wytrzymałość i kształt. Zabiegi chemiczne, takie jak rozjaśnianie, trwała ondulacja czy koloryzacja, a także wysoka temperatura z suszarki i prostownicy, rozrywają część tych połączeń i uszkadzają łuskę. Włos traci wtedy białko, staje się porowaty, słabszy i podatny na łamanie.
Kosmetyki nie odbudują włosa w sposób trwały, bo jest on martwą strukturą bez zdolności regeneracji. Hydrolizowana keratyna może jednak czasowo wypełnić ubytki, przylgnąć do uszkodzonych miejsc i poprawić wytrzymałość mechaniczną oraz wygląd włosów. Efekt utrzymuje się przez kilka myć, dlatego pielęgnację keratynową stosuje się regularnie.
Jakie kosmetyki z keratyną wybrać
Szampon z keratyną
Szampon ma krótki kontakt z włosami i jego głównym zadaniem jest umycie skóry głowy. Keratyna w szamponie może lekko wzmocnić włosy, ale nie zastąpi odżywki. Wybieraj szampon przede wszystkim pod kątem skóry głowy, a keratynę traktuj jako dodatek.
Odżywka z keratyną
To podstawa pielęgnacji keratynowej. Odżywkę stosuje się po każdym myciu lub co drugie mycie, trzymając kilka minut. Wygładza, ułatwia rozczesywanie i stopniowo wzmacnia długość.
Maska z keratyną
Ma wyższe stężenie protein i zwykle bogatszą formułę. Stosuje się ją raz lub dwa razy w tygodniu jako zabieg intensywny, najlepiej pod czepkiem i ręcznikiem, które poprawiają rozprowadzenie składników.
Serum, spray i płynna keratyna bez spłukiwania
Lekkie produkty nakładane na wilgotne lub suche włosy. Chronią końcówki, ułatwiają stylizację i przedłużają efekt odżywki. Płynna keratyna w ampułkach lub buteleczkach bywa też dodawana do maski albo odżywki w niewielkiej ilości.
Kuracje salonowe
Keratynowe prostowanie i podobne zabiegi wygładzające różnią się od domowej pielęgnacji. Wykorzystują preparaty, które w połączeniu z wysoką temperaturą prostownicy na dłużej zmieniają wygląd włosów. Niektóre starsze formuły uwalniały formaldehyd, dlatego warto pytać w salonie o skład preparatu i zadbać o dobrą wentylację. Po takim zabiegu trzeba stosować się do zaleceń fryzjera, zwykle obejmujących łagodne szampony bez soli i silnych siarczanów.
Jak znaleźć keratynę w składzie
W składzie INCI keratyna występuje najczęściej jako Hydrolyzed Keratin, czyli keratyna hydrolizowana, rzadziej jako Keratin lub w postaci pochodnych, na przykład czwartorzędowych związków keratyny o działaniu kondycjonującym. Keratyna stosowana w kosmetykach pochodzi zwykle z wełny owczej lub piór, a w kosmetykach wegańskich zastępują ją aminokwasy i proteiny roślinne o zbliżonym działaniu. Warto zwrócić uwagę na pozycję składnika na liście: jeśli keratyna jest na samym końcu, za konserwantami i kompozycją zapachową, jej udział jest symboliczny.
Inne proteiny, które działają podobnie
Keratyna nie jest jedyną proteiną wartą uwagi. Proteiny pszenicy, soi, ryżu czy owsa mają mniejsze cząsteczki, dobrze nawilżają i wzmacniają włosy cienkie. Proteiny jedwabiu wygładzają i nadają połysk. Kolagen i elastyna tworzą na włosach elastyczny film, który poprawia ich sprężystość. W wielu kosmetykach te składniki występują razem, a mieszanka protein o różnej wielkości cząsteczek działa zarówno na powierzchni, jak i w głębszych warstwach łodygi.
Dla kogo jest keratynowa pielęgnacja włosów
- Włosy rozjaśniane, farbowane i po trwałej ondulacji.
- Włosy często suszone gorącym powietrzem, prostowane i kręcone.
- Włosy wysokoporowate, łamliwe, z rozdwajającymi się końcówkami.
- Włosy cienkie i delikatne, które potrzebują wzmocnienia i lekkiego zagęszczenia optycznego.
Włosy zdrowe, niskoporowate i niezniszczone zabiegami zwykle nie potrzebują dużych ilości protein. U nich nadmiar keratyny szybciej prowadzi do sztywności i matowości.
Jak stosować kosmetyki keratynowe krok po kroku
- Umyj skórę głowy łagodnym szamponem dopasowanym do jej potrzeb.
- Odciśnij nadmiar wody, żeby odżywka lub maska nie spływała.
- Nałóż odżywkę lub maskę z keratyną na długość i końcówki, omijając skórę głowy.
- Rozczesz grzebieniem o szerokich zębach, by produkt dotarł do każdego pasma.
- Odczekaj od kilku minut przy odżywce do kilkunastu przy masce, najlepiej w cieple.
- Spłucz dokładnie letnią wodą i delikatnie osusz włosy.
- Zabezpiecz końcówki serum lub sprayem bez spłukiwania i użyj termoochrony przed stylizacją.
Równowaga protein, emolientów i humektantów
W pielęgnacji włosów często mówi się o równowadze PEH, czyli protein, emolientów i humektantów. Proteiny wzmacniają, emolienty wygładzają i chronią przed utratą wody, humektanty nawilżają. Gdy jednej grupy jest za dużo, włosy dają sygnały. Nadmiar protein objawia się sztywnością, szorstkością, matowością i łamliwością. Nadmiar emolientów to włosy oklapnięte, ciężkie i szybko się przetłuszczające. Nadmiar humektantów przy dużej wilgotności powietrza bywa przyczyną puszenia. Dlatego keratynową odżywkę warto przeplatać z produktem emolientowym, na przykład z olejami, i nawilżającym, z gliceryną lub aloesem.
Keratyna przed koloryzacją i po niej
Włosy farbowane i rozjaśniane tracą białko najszybciej, dlatego to właśnie wokół wizyty u fryzjera pielęgnacja keratynowa ma największy sens. Na kilka dni przed koloryzacją lepiej postawić na odżywki nawilżające i emolientowe niż na mocną maskę proteinową, bo gruba warstwa kosmetyku na włosach może utrudniać równomierne przyjęcie farby; szczegóły zawsze warto ustalić z fryzjerem. Po zabiegu, gdy łuska jest najbardziej otwarta i szorstka, maska z keratyną raz w tygodniu przez kilka tygodni pomaga przywrócić włosom gładkość i zmniejszyć łamliwość. Przy rozjaśnianiu warto zapytać w salonie o dodatki chroniące wiązania we włosie, stosowane podczas samego zabiegu, bo działają inaczej niż domowe kosmetyki z keratyną i dobrze je uzupełniają.
Keratyna a różne rodzaje włosów
Włosy kręcone i falowane często są z natury bardziej suche i porowate, więc dobrze reagują na proteiny, ale łatwo też je przeproteinować, co odbiera skrętowi sprężystość. Lepiej sprawdzają się u nich lekkie odżywki z mieszanką protein niż ciężka maska z wysokim stężeniem keratyny przy każdym myciu. Włosy cienkie i proste zyskują dzięki keratynie objętość i sztywność u nasady, pod warunkiem, że produkt nie zawiera dużej ilości ciężkich olejów. Włosy grube, ale mocno zniszczone, zwykle przyjmują więcej białka, a ich granica tolerancji jest wyższa. W każdym przypadku najlepszym miernikiem jest dotyk i wygląd pasm po wyschnięciu, a nie obietnice na etykiecie.
Przykładowy tydzień pielęgnacji keratynowej
Przy włosach zniszczonych, myjąc je co dwa, trzy dni, można przyjąć prosty schemat. Przy pierwszym myciu w tygodniu łagodny szampon i maska z keratyną trzymana pod czepkiem. Przy drugim szampon i odżywka emolientowa z olejami. Przy trzecim szampon i odżywka nawilżająca lub lekka odżywka z keratyną, zależnie od tego, jak włosy wyglądają. Raz w tygodniu albo co dwa tygodnie przed myciem olejowanie długości. Po każdym myciu niewielka ilość serum na końcówki. Schemat warto modyfikować: jeśli włosy są sztywne, usuń z niego keratynową maskę na tydzień, jeśli są oklapnięte i ciężkie, ogranicz oleje.
Pomocne jest też prowadzenie prostych notatek: data mycia, użyte kosmetyki i krótka ocena włosów po wyschnięciu. Po kilku tygodniach łatwo zauważyć zależności, na przykład że włosy najlepiej wyglądają dzień po masce proteinowej, ale już po drugiej takiej masce z rzędu tracą miękkość. Dzięki temu pielęgnacja keratynowa staje się świadomym wyborem, a nie zgadywaniem, a kosmetyki są wykorzystywane wtedy, gdy włosy faktycznie ich potrzebują.
Najczęstsze błędy w pielęgnacji keratynowej
- Wszystkie kosmetyki z keratyną naraz. Szampon, odżywka, maska i serum proteinowe w jednej rutynie to prosta droga do przeproteinowania.
- Brak obserwacji. Jeśli włosy zaczynają być sztywne i łamliwe, zrób przerwę od protein na kilka myć i postaw na emolienty.
- Oczekiwanie trwałej odbudowy. Keratyna poprawia stan włosów czasowo. Rozdwojone końcówki trzeba podciąć.
- Gorąca prostownica bez ochrony. Wysoka temperatura niszczy keratynę szybciej, niż kosmetyki są w stanie ją uzupełnić.
- Pomijanie skóry głowy. Kondycja nowych włosów zależy od skóry głowy, diety i zdrowia. Przy nasilonym wypadaniu lub przerzedzaniu się włosów potrzebna jest konsultacja z dermatologiem, a nie kolejna maska.
Jak uzupełnić pielęgnację keratynową
Keratyna najlepiej działa w towarzystwie innych składników. Przy włosach zniszczonych sprawdzi się zestaw z płynną keratyną bez dodatku soli, opisany w tekście o kosmetykach do włosów bez soli z keratyną. Jako przeciwwagę dla protein warto mieć w łazience kosmetyki emolientowe i naturalne, takie jak opisane przy okazji naturalnej pielęgnacji włosów marki Dermisja. Przy włosach w dobrej kondycji wystarczy często lekki duet, na przykład szampon i odżywka do włosów normalnych, a keratynową maskę można stosować okazjonalnie.
Pamiętaj, że nowe włosy budowane są z tego, co dostarczasz organizmowi. Dieta bogata w pełnowartościowe białko, żelazo, cynk i witaminy z grupy B wspiera prawidłowy wzrost włosów, a ochrona przed słońcem i wysoką temperaturą pozwala dłużej zachować keratynę w już wyrośniętych pasmach. Więcej porad znajdziesz w dziale porady o pielęgnacji włosów.
Najczęstsze pytania
Jak rozpoznać przeproteinowanie włosów?
Włosy stają się sztywne, szorstkie, matowe i łatwo się łamią, a po umyciu przypominają słomę. Pomaga przerwa od protein i kosmetyki emolientowe oraz nawilżające.
Czy keratynowa maska zastąpi keratynowe prostowanie?
Nie. Maska wygładza i wzmacnia włosy na kilka myć, ale nie zmienia ich kształtu tak jak zabieg salonowy z użyciem prostownicy.
Jak często używać kosmetyków z keratyną?
Odżywkę można stosować często, maskę raz lub dwa razy w tygodniu. Częstotliwość warto dopasować do reakcji włosów i przeplatać produkty proteinowe z emolientowymi.