Perfumy najlepiej wybierać, testując je na własnej skórze i oceniając po kilku godzinach, a nie w pierwszej minucie po rozpyleniu. To, jak wybrać perfumy, zależy od stężenia olejków, rodziny zapachowej, pory roku i od samej skóry, która każdą kompozycję odbiera trochę inaczej. Polskie marki zapachowe, takie jak Arashe, dobrze pokazują, że ciekawy zapach nie musi pochodzić z wielkiego domu mody: najważniejsze jest dopasowanie do osoby, która go nosi.
Perfumy: jak wybrać właściwe stężenie
Na etykiecie znajdziesz kilka określeń, które mówią przede wszystkim o zawartości kompozycji zapachowej rozpuszczonej w alkoholu. Im wyższe stężenie, tym zapach zwykle trwa dłużej i jest bardziej wyczuwalny z bliska, choć wiele zależy od samych składników.
- Ekstrakt perfum (parfum): najbardziej skoncentrowana forma, nakładana punktowo, często o głębszym, cieplejszym charakterze.
- Woda perfumowana (eau de parfum): najpopularniejszy kompromis między trwałością a lekkością, dobra na co dzień i na wieczór.
- Woda toaletowa (eau de toilette): lżejsza, świeższa, sprawdza się w cieplejsze dni i w pracy.
- Woda kolońska i mgiełki do ciała: najdelikatniejsze, odświeżają na krótko i można je stosować częściej.
Trwałość to nie tylko stężenie. Nuty cytrusowe i zielone ulatniają się szybciej z natury, a drzewne, ambrowe, piżmowe czy waniliowe utrzymują się dłużej. Lekka woda toaletowa z mocną bazą drzewną może więc trwać dłużej niż woda perfumowana zbudowana głównie na cytrusach.
Rodziny zapachowe i piramida nut
Kompozycje opisuje się zwykle w trzech warstwach. Nuty głowy czujesz zaraz po aplikacji, to one decydują o pierwszym wrażeniu, ale znikają najszybciej. Nuty serca ujawniają się po kilkunastu minutach i tworzą charakter zapachu. Nuty bazy zostają na skórze najdłużej i to z nimi otoczenie kojarzy Twój zapach przez większą część dnia.
Pomocny jest też podział na rodziny zapachowe:
- cytrusowe i hesperydowe: bergamotka, cytryna, grejpfrut; świeże i rześkie,
- kwiatowe: róża, jaśmin, piwonia, kwiat pomarańczy; od lekkich po bardzo intensywne,
- owocowe: brzoskwinia, czarna porzeczka, gruszka; radosne, często słodkawe,
- drzewne: sandałowiec, cedr, wetiwer; eleganckie i spokojne,
- orientalne lub ambrowe: wanilia, żywice, przyprawy; ciepłe i otulające,
- szyprowe i fougère: mech dębowy, paczula, lawenda; klasyczne, o wyrazistym charakterze.
Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, przypomnij sobie zapachy, które lubisz poza perfumerią: herbata, skórka pomarańczy, świeże pranie, drewno w kominku. To zaskakująco dobra wskazówka przy wyborze rodziny.
Dlaczego ten sam zapach pachnie inaczej na różnych osobach
Perfumy mieszają się z naturalnym zapachem skóry, jej wydzieliną łojową i temperaturą ciała. Wiele osób zauważa, że na skórze tłustej kompozycja utrzymuje się dłużej, a na suchej szybciej się ulatnia, choć to raczej obserwacja z praktyki niż sztywna reguła. Ciepła skóra przyspiesza parowanie nut głowy, a chłodniejsza sprawia, że zapach otwiera się powoli. Znaczenie mają też dieta, przyjmowane leki, zmiany hormonalne i kosmetyki stosowane tego samego dnia, zwłaszcza intensywnie pachnące balsamy i dezodoranty. Dlatego opinia znajomej osoby o danym zapachu to tylko wskazówka, a nie gwarancja, że na Twojej skórze będzie on wyglądał tak samo.
Na wybór wpływa również to, jak chcesz się czuć. Zapachy świeże i zielone kojarzą się z energią i czystością, kwiatowe z lekkością, a ambrowe i drzewne z ciepłem i spokojem. Podział na zapachy damskie i męskie jest dziś umowny: wiele kompozycji jest uniseksowych, a nuty takie jak wetiwer, lawenda czy bergamotka świetnie sprawdzają się niezależnie od tego, kto je nosi. Warto więc testować szeroko i kierować się własnym odczuciem, a nie opisem na pudełku.
Jak testować zapach, zanim się na niego zdecydujesz
- Na blotterze, czyli papierowym pasku, oceniaj tylko pierwsze wrażenie i odrzucaj zapachy, które od początku Ci nie odpowiadają.
- Najwyżej dwa lub trzy zapachy, które przeszły pierwszą selekcję, nanieś na skórę, każdy w innym miejscu, na przykład na nadgarstki i zgięcie łokcia.
- Nie pocieraj skóry po aplikacji. Tarcie podgrzewa i rozbija kompozycję, przez co nuty głowy znikają szybciej.
- Odczekaj co najmniej kilka godzin. Sprawdź, jak zapach zachowuje się w ciągu dnia i czy baza Ci odpowiada.
- Jeśli możesz, poproś o próbkę i noś ją kilka dni w różnych warunkach: w pracy, na spacerze, wieczorem.
Nos szybko się męczy, dlatego po kilku próbach Twoja ocena przestaje być wiarygodna. Lepiej podzielić testowanie na kilka podejść niż wąchać kilkanaście zapachów naraz.
Jak opisać zapach, którego szukasz
Testowanie idzie znacznie sprawniej, gdy potrafisz nazwać swoje oczekiwania. Zamiast mówić ogólnie, że szukasz czegoś ładnego, określ trzy rzeczy: rodzinę zapachową, którą lubisz, porę i okazję, na którą zapach ma służyć, oraz pożądaną intensywność. Przykładowo: lekki zapach kwiatowo-zielony do pracy, wyczuwalny tylko z bliska. Przydaje się też lista nut, których nie tolerujesz, na przykład bardzo słodkiej wanilii albo ciężkiej paczuli. Jeśli masz już ulubiony flakon, sprawdź jego piramidę nut i szukaj kompozycji o podobnej bazie, bo to ona najdłużej zostaje na skórze i najbardziej decyduje o tym, czy zapach Ci odpowiada.
Zapach a pora roku i okazja
W upale cząsteczki zapachowe parują szybciej, a intensywne kompozycje mogą stać się duszące. Latem lepiej sprawdzają się zapachy cytrusowe, wodne, zielone i lekkie kwiatowe, nakładane w mniejszej ilości. Jesienią i zimą skóra jest chłodniejsza, ubrania grubsze, a zapach rozwija się wolniej, więc dobrze wypadają kompozycje drzewne, ambrowe, przyprawowe i gourmand, czyli z nutami kojarzącymi się z deserami.
Do pracy i miejsc, w których przebywa wiele osób, wybieraj kompozycje o umiarkowanej projekcji. Wieczorem możesz pozwolić sobie na więcej, ale wciąż obowiązuje zasada, że zapach ma towarzyszyć, a nie dominować. Jeśli szukasz zapachów, które dobrze współgrają u dwóch osób, przeczytaj, jak dobrać perfumy dla dwojga.
Aplikacja krok po kroku i przedłużanie trwałości
Na trwałość zapachu w dużym stopniu wpływa stan skóry. Sucha skóra słabiej zatrzymuje cząsteczki zapachowe, dlatego perfumy szybciej z niej znikają. Nawilżona, gładka skóra działa jak podkład.
- Zacznij od kąpieli lub prysznica. Regularne złuszczanie, na przykład z użyciem naturalnego peelingu do ciała, sprawia, że balsam i perfumy rozprowadzają się równomierniej.
- Nałóż balsam lub olejek, najlepiej bezzapachowy albo w tej samej nucie co perfumy, by zapachy się nie gryzły.
- Rozpyl zapach z odległości około kilkunastu centymetrów na miejsca, gdzie skóra jest cieplejsza: nadgarstki, szyję po bokach, zgięcia łokci, za uszami.
- Możesz delikatnie spryskać włosy z większej odległości, ale tylko zapachem o łagodnym działaniu, bo alkohol wysusza końcówki. Do włosów lepsze są specjalne mgiełki.
- Unikaj rozpylania bezpośrednio na jedwab i jasne tkaniny, bo mogą zostać plamy.
Warstwowanie zapachów, czyli łączenie żelu, balsamu i perfum z jednej linii albo z podobnych nut, to prosty sposób na wydłużenie trwałości. Jeśli lubisz eksperymentować, łącz zapachy na zasadzie podobieństwa: kwiatowy z kwiatowym, drzewny z ambrowym. Kontrastowe zestawienia wymagają wprawy.
Przechowywanie, bezpieczeństwo i najczęstsze błędy
Perfumy nie lubią światła, ciepła i wahań temperatury. Najlepiej trzymać je w zamkniętym pudełku lub szafce, a nie na parapecie czy w łazience, gdzie jest wilgotno i ciepło. Dobrze przechowywany flakon zwykle zachowuje charakter przez długi czas, ale gdy zapach zaczyna pachnieć kwaśno lub zmienia kolor, lepiej go nie używać.
Kompozycje zapachowe zawierają substancje, które u części osób mogą uczulać. Na etykiecie znajdziesz je w składzie, na przykład jako limonene, linalool, citral, geraniol czy coumarin. Jeśli masz skórę skłonną do alergii albo atopowe zapalenie skóry, aplikuj zapach na ubranie, a nie na skórę, i wykonaj próbę na małym fragmencie. Nie rozpylaj perfum na skórę bezpośrednio przed wyjściem na słońce: niektóre składniki, zwłaszcza pochodzące z olejków cytrusowych, mogą zwiększać ryzyko przebarwień.
Jeśli w miejscu aplikacji pojawia się zaczerwienienie, swędzenie, pieczenie, drobne pęcherzyki albo ciemniejsza plama, odstaw zapach i nie próbuj go ponownie na skórze. Przy nawracających reakcjach warto zgłosić się do dermatologa: testy płatkowe pomagają ustalić, który składnik uczula, i ułatwiają późniejsze czytanie etykiet. Zapach można też nosić na ubraniu lub szalu, pamiętając, że na tkaninie utrzymuje się dłużej i nie zawsze schodzi w praniu.
Zapach a osoby wokół Ciebie
Intensywne perfumy mogą przeszkadzać osobom z migreną, astmą czy nadwrażliwością na zapachy. W małych pomieszczeniach, w gabinetach lekarskich, szpitalach i podczas wspólnych posiłków lepiej postawić na minimalną ilość albo zrezygnować z perfum. Prosta zasada: jeśli zapach czuć wyraźnie w odległości wyciągniętej ręki, jest go już dużo.
Najczęstsze błędy przy używaniu perfum:
- wybór po pierwszym wrażeniu z blottera, bez sprawdzenia bazy na skórze,
- pocieranie nadgarstków po aplikacji,
- zbyt duża ilość, szczególnie w biurze, komunikacji miejskiej i w upale,
- trzymanie flakonu w łazience lub na słońcu,
- łączenie kilku mocnych zapachów jednocześnie, na przykład perfumowanego balsamu i zupełnie innej wody perfumowanej,
- dokładanie kolejnych psiknięć w ciągu dnia tylko dlatego, że samemu przestaje się czuć zapach.
Wiele osób ma kilka zapachów na różne okazje i zmienia je wraz z porą roku. To dobry sposób, by uniknąć przyzwyczajenia nosa: po dłuższym czasie noszenia jednego zapachu przestajemy go czuć, choć otoczenie wciąż go wyczuwa. Jeśli Twoja skóra bywa kapryśna, dowiedz się więcej o tym, jak rozpoznać alergeny zapachowe w składzie INCI, a pozostałe porady znajdziesz w dziale pielęgnacja ciała.
Najczęstsze pytania
Czym różni się woda perfumowana od toaletowej?
Woda perfumowana zawiera więcej kompozycji zapachowej, więc zwykle jest trwalsza i intensywniejsza. Woda toaletowa jest lżejsza i lepiej sprawdza się w ciepłe dni oraz w pracy.
Dlaczego perfumy szybko znikają z mojej skóry?
Najczęstszą przyczyną jest sucha skóra i lekkie nuty cytrusowe. Pomaga nawilżenie skóry balsamem przed aplikacją i wybór kompozycji z wyraźną bazą drzewną lub piżmową.
Czy można rozpylać perfumy na włosy?
Można, ale ostrożnie i z większej odległości, bo alkohol wysusza włosy. Lepszym wyborem są mgiełki do włosów, które mają łagodniejszy skład.