Kryształ ałunu to naturalny dezodorant w formie kamienia lub sztyftu, wykonany z ałunu potasowego, czyli soli mineralnej o działaniu ściągającym i antybakteryjnym. Ogranicza rozwój bakterii odpowiedzialnych za nieprzyjemny zapach potu i delikatnie obkurcza ujścia gruczołów potowych, ale nie blokuje pocenia tak mocno jak klasyczne antyperspiranty z solami glinu w wyższym stężeniu. Kamień ałunowy, oferowany przez wielu producentów, także polskich, sprawdza się u osób, które pocą się umiarkowanie i szukają bezzapachowego, prostego w składzie dezodorantu.
Jak działa kryształ ałunu
Na skórze działają dwa rodzaje gruczołów potowych. Ekrynowe, rozsiane po całym ciele, wydzielają wodnisty pot chłodzący organizm, a apokrynowe, obecne głównie pod pachami i w pachwinach, zaczynają pracować w okresie dojrzewania i wydzielają pot bogatszy w białka i tłuszcze. Pot sam w sobie jest prawie bezwonny. Nieprzyjemny zapach powstaje dopiero wtedy, gdy bakterie bytujące na skórze rozkładają składniki potu, szczególnie tego wydzielanego przez gruczoły apokrynowe pod pachami i w pachwinach. Ałun działa na dwa sposoby:
- antybakteryjnie, ograniczając namnażanie się bakterii na powierzchni skóry,
- ściągająco, czyli delikatnie obkurczając naskórek i ujścia gruczołów potowych.
W praktyce oznacza to, że kryształ ałunu działa przede wszystkim jako dezodorant, a w mniejszym stopniu jako antyperspirant. Osoby, które pocą się umiarkowanie, często są zadowolone z efektu. Przy obfitym poceniu jego działanie może okazać się niewystarczające.
Na opakowaniach można spotkać dwa rodzaje ałunu: potasowy (Potassium Alum) i amonowy (Ammonium Alum). Najczęściej spotyka się ałun potasowy, sprzedawany w formie kamienia, sztyftu, sprayu lub proszku, a część produktów oparta jest na ałunie amonowym. Oba zawierają glin, więc hasło bez aluminium na opakowaniu kamienia ałunowego jest mylące. Przy stosowaniu na zdrową, nieuszkodzoną skórę uznaje się go za bezpieczny, a osoby z chorobami nerek lub zaleceniem ograniczania glinu powinny zapytać lekarza o wybór dezodorantu.
Jak stosować kamień ałunowy
- Umyj i osusz skórę pod pachami lub na stopach.
- Zwilż kryształ wodą. Na sucho nie działa, bo ałun musi się częściowo rozpuścić.
- Przesuń kamieniem kilka razy po skórze, aż pozostanie na niej cienka, wilgotna warstwa.
- Poczekaj, aż skóra wyschnie, zanim się ubierzesz.
- Po użyciu osusz kamień, żeby się nie rozpuszczał i nie pękał.
Najlepiej stosować kryształ rano, na czystą skórę, a przy potrzebie także wieczorem. Kamień jest bardzo wydajny i przy dobrym przechowywaniu wystarcza na długo. Uważaj tylko, żeby go nie upuścić, bo jest kruchy, a pęknięte krawędzie mogą zadrapać skórę.
Kryształu ałunu nie stosuj na skórę podrażnioną, skaleczoną lub tuż po goleniu i depilacji, bo może szczypać. Lepiej poczekać kilka godzin lub zmienić porę zabiegów depilacji na wieczór. Ałun wykorzystuje się także jako środek po goleniu, ale wtedy na skórę bez ran.
Jeśli przechodzisz na kryształ ałunu z klasycznego antyperspirantu, przez pierwsze dni możesz odczuwać, że pocisz się więcej. To naturalne, bo gruczoły potowe nie są już blokowane tak mocno jak wcześniej. Warto wtedy nosić przewiewne ubrania z naturalnych tkanin, a w ciągu dnia w razie potrzeby przetrzeć skórę wilgotną chusteczką i ponownie nałożyć ałun. Pomaga też regularne usuwanie owłosienia pod pachami, bo włosy zatrzymują wilgoć i sprzyjają rozwojowi bakterii. Po kilku tygodniach większość osób może ocenić, czy kamień ałunowy jest dla nich wystarczający.
Ałun na stopy i inne zastosowania
Kamień ałunowy dobrze sprawdza się także na stopach, które pocą się w zamkniętym obuwiu. Po umyciu i dokładnym osuszeniu stóp, także między palcami, przetrzyj skórę zwilżonym kryształem. Można też stosować ałun w proszku do butów lub mgiełki z ałunem. Pamiętaj jednak, że przy pękającej skórze między palcami, swędzeniu, zaczerwienieniu i nieprzyjemnym zapachu, który nie mija mimo higieny, przyczyną może być grzybica stóp. Wtedy potrzebna jest konsultacja z lekarzem i leczenie, a nie tylko dezodorant. Ałunu nie warto też nakładać na popękane pięty i otarcia, bo będzie szczypał. Gdy stopy są gładkie i zdrowe, a dokuczają głównie zrogowacenia, warto sprawdzić, jak działają skarpetki złuszczające do stóp.
Dla kogo kryształ ałunu i jakie są alternatywy
Dezodorant ałunowy to dobry wybór dla osób, które:
- pocą się umiarkowanie i zależy im głównie na neutralizacji zapachu,
- chcą unikać kompozycji zapachowych, alkoholu i barwników,
- mają skórę skłonną do podrażnień po tradycyjnych dezodorantach w sprayu,
- chcą ograniczyć ilość opakowań, bo jeden kamień wystarcza na bardzo długo.
Jeśli pocisz się bardzo intensywnie, a pot spływa nawet w spoczynku i w chłodzie, moczy ubrania w ciągu kilku minut lub utrudnia codzienne czynności, może to być nadmierna potliwość, czyli hiperhydroza. Kryształ ałunu jej nie wyleczy, a w takiej sytuacji warto udać się do lekarza rodzinnego lub dermatologa. Pilnej konsultacji wymaga też nagłe, nowe pocenie się, zwłaszcza nocne, z gorączką, chudnięciem lub kołataniem serca. Leczenie obejmuje między innymi antyperspiranty z wyższym stężeniem chlorku glinu, jontoforezę czy iniekcje z toksyny botulinowej, a czasem diagnostykę chorób, które mogą nasilać pocenie, takich jak nadczynność tarczycy.
Wśród alternatyw dla kryształu ałunu znajdziesz dezodoranty z sodą oczyszczoną, które jednak mogą podrażniać skórę wrażliwą, dezodoranty z cynkiem i prebiotykami, a także klasyczne antyperspiranty z solami glinu, które najlepiej nakładać wieczorem na suchą skórę, bo wtedy skuteczniej ograniczają wydzielanie potu. Wybór zależy od tego, czy ważniejsze jest dla ciebie ograniczenie wilgoci, czy neutralizacja zapachu.
Jeśli interesuje cię pielęgnacja stóp, przeczytaj, jak działa chłodząca mgiełka do stóp, i na czym polega pielęgnacja stóp zimą ze scrubem cukrowym i balsamem. Więcej tekstów znajdziesz w kategorii pielęgnacja ciała.
Najczęstsze pytania
Czy kryształ ałunu blokuje pocenie?
Tylko w niewielkim stopniu. Działa głównie jako dezodorant, ograniczając rozwój bakterii i nieprzyjemny zapach. Przy obfitym poceniu może nie wystarczyć.
Czy kryształ ałunu zostawia plamy na ubraniach?
Zwykle nie zostawia białych śladów ani żółtych plam, bo nie zawiera tłuszczów ani barwników. Ubierz się jednak dopiero po wyschnięciu skóry.
Co zrobić, gdy kryształ ałunu nie wystarcza na nadmierne pocenie?
Bardzo obfite pocenie może być hiperhydrozą, którą leczy lekarz. Warto skonsultować się z lekarzem rodzinnym lub dermatologiem, który dobierze skuteczniejsze metody.