Kolagen i biotyna do włosów to duet, który często pojawia się w kosmetykach przeznaczonych do włosów delikatnych, cienkich i zniszczonych. Delia Cosmetics oparła na nim linię Cameleo Kolagen i Biotyna, złożoną z szamponu, odżywki i maski. W kosmetykach do stosowania zewnętrznego te składniki działają przede wszystkim na powierzchni włosa: wygładzają go, nawilżają i poprawiają jego elastyczność. Poniżej wyjaśniamy, czego realnie można się po nich spodziewać i jak ułożyć pielęgnację, żeby osłabione włosy rzeczywiście wyglądały lepiej.
Kolagen i biotyna: co to za składniki
Kolagen to białko, które w organizmie buduje między innymi skórę, ścięgna i chrząstki. W kosmetykach stosuje się go najczęściej w formie hydrolizowanej, czyli rozbitej na mniejsze fragmenty, peptydy i aminokwasy. Taki kolagen nie wbudowuje się w strukturę skóry ani włosa, ale bardzo dobrze wiąże wodę i tworzy na powierzchni cienki, elastyczny film. Dzięki temu włosy stają się gładsze, bardziej sprężyste i mniej podatne na łamanie. Kolagen bywa pochodzenia zwierzęcego, morskiego lub zastępowany roślinnymi odpowiednikami, dlatego osoby szukające kosmetyków wegańskich powinny sprawdzić skład.
Biotyna, czyli witamina B7 lub H, kojarzy się przede wszystkim z suplementami na włosy i paznokcie. Jej niedobór rzeczywiście może objawiać się wypadaniem włosów i łamliwością paznokci, ale jest rzadki u osób zdrowo się odżywiających. W kosmetykach do spłukiwania biotyna pełni raczej funkcję pielęgnacyjną i wspierającą. Nie należy oczekiwać, że szampon z biotyną zagęści włosy czy zatrzyma ich wypadanie.
Proteiny w pielęgnacji włosów
Kolagen należy do grupy protein stosowanych w kosmetykach do włosów, obok keratyny, protein jedwabiu, pszenicy czy ryżu. Proteiny wypełniają ubytki w łusce włosa, wzmacniają go i poprawiają sprężystość. Najlepiej sprawdzają się na włosach zniszczonych, rozjaśnianych i porowatych. Przy włosach zdrowych i niskoporowatych ich nadmiar może jednak prowadzić do usztywnienia i szorstkości. Podobne działanie ma keratyna, którą opisaliśmy w tekście o tym, jak działa keratynowa kuracja do włosów zniszczonych.
Kolagen w kosmetykach a kolagen w suplementach
Warto rozróżnić dwa sposoby korzystania z kolagenu. Kolagen w szamponie, odżywce czy masce działa miejscowo i od razu: poprawia gładkość i sprężystość włosów, które już wyrosły. Kolagen przyjmowany doustnie jest w przewodzie pokarmowym rozkładany na aminokwasy i peptydy, a organizm wykorzystuje je według własnych potrzeb. Doniesienia o wpływie takich preparatów na skórę są przedmiotem badań, natomiast dowody dotyczące włosów są skromne. Dlatego kosmetyk z kolagenem warto traktować jako element pielęgnacji, a nie zamiennik zdrowej diety czy leczenia.
Jak rozpoznać kolagen i biotynę w składzie
Na liście INCI kolagen występuje najczęściej jako Hydrolyzed Collagen, rzadziej jako Soluble Collagen lub Atelocollagen. Biotyna ma po prostu nazwę Biotin. Składniki są wymienione od tych, których jest najwięcej, ale substancje aktywne, takie jak proteiny czy witaminy, działają w niewielkich ilościach, więc ich miejsce w drugiej połowie składu nie jest niczym niepokojącym. Ważniejsze jest to, co znajduje się na początku listy: w szamponie rodzaj środków myjących, w odżywce i masce alkohole tłuszczowe, emolienty i substancje kondycjonujące, które odpowiadają za łatwe rozczesywanie.
Osoby, które wolą unikać składników pochodzenia zwierzęcego, mogą szukać kosmetyków z proteinami roślinnymi, na przykład Hydrolyzed Wheat Protein, Hydrolyzed Rice Protein czy Hydrolyzed Soy Protein. Działają podobnie: wygładzają łuskę i poprawiają sprężystość włosów. Proteiny roślinne, podobnie jak zwierzęce, sporadycznie wywołują reakcje alergiczne, dlatego osoby ze stwierdzoną alergią na pszenicę lub soję powinny uważnie czytać skład, a przy swędzeniu czy wysypce odstawić produkt.
Dla kogo są kosmetyki z kolagenem i biotyną
- Włosy cienkie i delikatne, które łatwo się łamią i plączą, a jednocześnie nie lubią ciężkich olejów.
- Włosy po zabiegach chemicznych: farbowaniu, rozjaśnianiu, trwałej, które straciły elastyczność.
- Włosy porowate, które szybko chłoną wodę i równie szybko ją tracą, puszą się i matowieją.
- Osoby, które chcą dodać włosom sprężystości, na przykład przy fryzurach wymagających objętości.
Jeśli zmagasz się z nasilonym wypadaniem włosów, przerzedzeniem lub zmianami na skórze głowy, kosmetyki pielęgnacyjne nie rozwiążą problemu. Warto wtedy skonsultować się z dermatologiem i wykonać podstawowe badania, na przykład morfologię, poziom ferrytyny, witaminy D i hormonów tarczycy.
Jak stosować szampon, odżywkę i maskę
- Szampon. Nakładaj go na mokrą skórę głowy i masuj opuszkami palców. Długości umyje spływająca piana. Spłucz letnią wodą.
- Odżywka. Stosuj po każdym myciu, od wysokości uszu w dół. Przy cienkich włosach wystarczy niewielka ilość. Pozostaw na kilka minut i dokładnie spłucz.
- Maska. Raz lub dwa razy w tygodniu zastąp odżywkę maską. Rozprowadź ją grzebieniem o szerokich zębach i zostaw na czas zalecany przez producenta.
- Ochrona. Po umyciu delikatnie odciśnij włosy ręcznikiem, nałóż produkt z ochroną termiczną i susz chłodniejszym nawiewem.
Równowaga protein, emolientów i humektantów
Kosmetyki z kolagenem warto przeplatać z produktami o innym profilu. Jeśli po kilku tygodniach stosowania włosy stają się sztywne, szorstkie i łamliwe, może to być sygnał nadmiaru protein. Wtedy zrób przerwę i postaw na odżywki nawilżające z gliceryną, aloesem lub pantenolem oraz emolientowe z olejami. Jeśli z kolei włosy są miękkie, ale bez sprężystości, rozciągają się i łatwo pękają, proteiny są im potrzebne częściej. Obserwacja włosów to najlepszy wskaźnik.
Przykładowy tydzień pielęgnacji włosów osłabionych
Przy włosach delikatnych i zniszczonych, mytych co dwa lub trzy dni, dobrze sprawdza się prosty, powtarzalny schemat. Przy pierwszym myciu w tygodniu użyj szamponu, a następnie maski z kolagenem lub inną proteiną, pozostawionej na kilka minut. Przy drugim myciu sięgnij po szampon i lekką odżywkę nawilżającą, na przykład z aloesem lub gliceryną. Przy trzecim możesz zastosować odżywkę emolientową z lekkim olejem, która wygładzi końce i ograniczy puszenie. Na wilgotne włosy nakładaj za każdym razem produkt chroniący przed temperaturą, a na suche końce odrobinę serum.
Raz na dwa do czterech tygodni umyj włosy szamponem oczyszczającym, który usunie nagromadzone składniki filmotwórcze. Cienkie włosy szczególnie szybko tracą objętość, gdy na ich powierzchni zbiera się warstwa odżywek i silikonów. Po takim myciu zawsze nałóż odżywkę, bo oczyszczający szampon może przesuszać długości.
Taki plan warto stosować przez co najmniej miesiąc, zanim ocenisz efekty. Szybkie zmiany kosmetyków utrudniają wychwycenie, co rzeczywiście służy włosom. Pomocne bywa zapisywanie, po jakim zestawie produktów włosy były najbardziej gładkie, sprężyste i łatwe do ułożenia.
Jak ocenić, czy kuracja działa
Efekty kosmetyków z proteinami widać zwykle szybko, już po kilku myciach: włosy łatwiej się rozczesują, mniej się plączą i wolniej puszą. Warto jednak oceniać je w dłuższej perspektywie. Dobrym sprawdzianem jest liczba włosów połamanych podczas czesania, na przykład krótkich odłamków na szczotce, oraz to, jak włosy zachowują się po kilku dniach od mycia. Jeśli po miesiącu regularnego stosowania nie widzisz różnicy, a włosy nadal są szorstkie i łamliwe, przyczyna może leżeć gdzie indziej: w zbyt gorącej stylizacji, zbyt rzadkim podcinaniu lub w stanie zdrowia.
Na co zwracać uwagę i czego unikać
- Realne oczekiwania. Kosmetyk do spłukiwania poprawia wygląd i dotyk włosów, ale nie wpływa na liczbę mieszków włosowych ani tempo wzrostu.
- Skład całej formuły. Kolagen i biotyna to często tylko część receptury. Liczą się też środki myjące, emolienty i substancje nawilżające.
- Ciężar produktu. Przy włosach cienkich unikaj nakładania maski na skórę głowy i zbyt dużych ilości.
- Suplementacja bez potrzeby. Suplementy z biotyną mogą zakłócać wyniki niektórych badań laboratoryjnych, na przykład hormonów tarczycy czy markerów sercowych. Przed badaniami poinformuj lekarza o ich przyjmowaniu i nie stosuj ich bez wskazań.
- Wrażliwa skóra głowy. Jeśli pojawi się swędzenie czy zaczerwienienie, odstaw produkt i sprawdź, czy przyczyną nie jest kompozycja zapachowa lub inny składnik.
Najczęstsze błędy przy pielęgnacji włosów delikatnych
- Stosowanie wyłącznie produktów z proteinami, co prowadzi do przeproteinowania.
- Ciężkie oleje na cienkie włosy, które odbierają im objętość.
- Mocne tarcie ręcznikiem i szarpanie szczotką, które łamie osłabione pasma.
- Ciasne fryzury i gumki z metalem, powodujące łamanie włosów w jednym miejscu.
- Zbyt rzadkie podcinanie, przez które rozdwojone końce rozszczepiają się coraz wyżej.
- Czesanie mokrych włosów od nasady. Mokre włosy są bardziej rozciągliwe i łatwiej pękają, dlatego rozczesuj je od końców, stopniowo przesuwając się w górę, najlepiej po nałożeniu odżywki.
- Spanie z mokrymi włosami, które ocierają się o poduszkę i plączą. Pomaga wysuszenie włosów przed snem, luźny warkocz i poszewka z gładkiej tkaniny.
Pielęgnacja od wewnątrz
Kondycja nowych włosów zależy w dużej mierze od ogólnego stanu zdrowia. Zróżnicowana dieta z odpowiednią ilością białka, żelaza, cynku i witamin z grupy B, regularny sen i ograniczenie przewlekłego stresu mają dla włosów większe znaczenie niż pojedynczy kosmetyk. Rygorystyczne diety odchudzające często kończą się zwiększonym wypadaniem włosów po kilku miesiącach. Suplementy warto rozważyć wtedy, gdy badania wskażą konkretny niedobór, a decyzję o ich przyjmowaniu najlepiej podjąć razem z lekarzem.
Inne kierunki pielęgnacji
Jeśli twoje włosy są bardziej suche niż osłabione, lepszym wyborem mogą być kosmetyki z olejami i masłami, które opisaliśmy w tekście o tym, jak wygląda pięciostopniowa pielęgnacja suchych włosów. Kompleksową pielęgnację w nieco innym wydaniu pokazywaliśmy w artykule o tym, jak pielęgnować włosy zniszczone. Pozostałe poradniki znajdziesz w kategorii pielęgnacja włosów.
Najczęstsze pytania
Czy kolagen w szamponie wnika do włosa?
Hydrolizowany kolagen działa głównie na powierzchni włosa: wiąże wodę i tworzy elastyczny film, który wygładza i wzmacnia pasma.
Czy biotyna w kosmetyku zatrzyma wypadanie włosów?
Nie należy tego oczekiwać. Przy nasilonym wypadaniu potrzebna jest diagnostyka u dermatologa, bo przyczyny bywają różne.
Jak rozpoznać nadmiar protein we włosach?
Włosy stają się sztywne, szorstkie, matowe i łamliwe. Pomaga przerwa od protein i odżywki nawilżające lub emolientowe.