Mydło marsylskie z oliwą z oliwek to tradycyjne mydło w kostce wytwarzane z olejów roślinnych, w klasycznej wersji głównie z oliwy. Ma krótki skład, nie zawiera zwykle barwników ani syntetycznych detergentów i od lat jest cenione jako uniwersalny środek do mycia ciała, rąk, a nawet do prania delikatnych tkanin. Producenci tacy jak Le Chatelard kontynuują tradycyjną metodę wyrobu. Warto jednak wiedzieć, jak działa prawdziwe mydło i jak dopasować je do swojej skóry, żeby korzystać z jego zalet bez ryzyka przesuszenia.
Czym jest mydło marsylskie
Mydło z Marsylii ma kilkusetletnią historię. Tradycyjnie powstawało z oliwy z oliwek i innych olejów roślinnych, które gotowano z ługiem w dużych kotłach przez wiele dni, a następnie przepłukiwano, by usunąć nadmiar zasady. Gotowa masa była wylewana, krojona w kostki i suszona. Klasyczne mydło marsylskie ma zielonkawy kolor, gdy dominuje w nim oliwa, lub kremowy, gdy produkowane jest z mieszanki olejów, na przykład kokosowego i palmowego.
Tradycyjne receptury zakładają wysoki udział olejów roślinnych, często opisywany na opakowaniach jako minimum 72 procent. To oznaczenie odnosi się do zawartości kwasów tłuszczowych w gotowej kostce i jest charakterystyczne dla mydeł wytwarzanych tą metodą. Nazwa „mydło marsylskie” nie jest jednak prawnie chroniona, dlatego na rynku można znaleźć zarówno produkty tradycyjne, jak i zwykłe mydła, które jedynie korzystają z popularnej nazwy.
Jak rozpoznać tradycyjne mydło marsylskie
- Krótki skład. Na liście INCI znajdziesz sole sodowe kwasów tłuszczowych z oliwy (Sodium Olivate) lub innych olejów, wodę, glicerynę i ewentualnie sól. Im mniej dodatków, tym bliżej tradycji.
- Brak barwników i intensywnych zapachów. Klasyczne mydło ma naturalny, lekko oliwkowy zapach.
- Kształt i tłoczenie. Tradycyjne kostki są często sześcienne i mają wytłoczone oznaczenia, ale samo tłoczenie nie gwarantuje jakości.
- Twardość. Dobrze wysuszone mydło jest twarde i wolno się zużywa.
Jak działa mydło marsylskie na skórę
Każde prawdziwe mydło powstaje w procesie zmydlania tłuszczów i ma odczyn zasadowy, wyraźnie wyższy niż naturalne, lekko kwaśne pH skóry. Mydło bardzo skutecznie usuwa sebum, pot i zabrudzenia, ale jednocześnie może naruszać płaszcz hydrolipidowy naskórka. U osób ze skórą normalną i tłustą zwykle nie stanowi to problemu, bo skóra szybko przywraca swoje pH i lipidy. U osób ze skórą bardzo suchą, atopową lub z zaburzoną barierą częste mycie mydłem może nasilać suchość i świąd.
Mydło z oliwy z oliwek ma opinię łagodniejszego od wielu innych mydeł. Wynika to między innymi z obecności gliceryny, która powstaje podczas zmydlania, oraz z właściwości oliwy, dającej delikatną, kremową pianę. Mimo to mydło pozostaje mydłem. Nie natłuszcza skóry tak jak olejek czy balsam i nie powinno ich zastępować.
Zalety mydła marsylskiego
- prosty, przejrzysty skład,
- brak syntetycznych barwników i zwykle brak dodatkowych substancji zapachowych,
- wydajność i niewielka ilość opakowań w porównaniu z produktami w płynie,
- uniwersalność: mycie ciała, dłoni, a także pranie ręczne i usuwanie plam.
Ograniczenia
- zasadowe pH, które może przesuszać skórę wrażliwą i suchą,
- brak dodatkowych składników pielęgnacyjnych,
- nieodpowiednie do mycia twarzy przy skórze wrażliwej, naczynkowej lub trądzikowej leczonej preparatami złuszczającymi,
- nieodpowiednie do higieny intymnej.
Mydło, syndet czy żel: czym się różnią
Wybierając produkt do mycia ciała, warto znać różnice między trzema podstawowymi grupami. Mydło powstaje ze zmydlenia tłuszczów i ma odczyn zasadowy. Syndet, czyli kostka myjąca na bazie syntetycznych, łagodnych detergentów, wygląda jak mydło, ale ma pH zbliżone do skóry i zwykle zawiera dodatki nawilżające. Żel pod prysznic to płynna forma detergentów, której łagodność zależy od rodzaju użytych substancji i dodatków. Żadna z tych grup nie jest z definicji lepsza. Dla skóry tłustej i normalnej mydło może być w pełni wystarczające, a dla skóry suchej i reaktywnej lepiej sprawdzi się syndet lub kremowy żel. Wiele osób stosuje też rozwiązanie pośrednie: mydło do rąk i miejsc, które się pocą, a łagodniejszy produkt do reszty ciała.
Zastosowania poza łazienką
Tradycyjne mydło marsylskie od dawna wykorzystywane jest także w gospodarstwie domowym. Starte na wiórki służy do ręcznego prania wełny, jedwabiu i ubranek niemowlęcych, a zwilżoną kostką można przetrzeć świeże plamy na tkaninach przed praniem. Przy takich zastosowaniach warto pamiętać o rękawiczkach, jeśli skóra dłoni jest sucha, oraz o dokładnym płukaniu tkanin.
Dla kogo mydło marsylskie z oliwą
Mydło marsylskie sprawdzi się u osób ze skórą normalną, mieszaną i tłustą, które lubią proste, minimalistyczne kosmetyki. Może być dobrym wyborem dla osób uczulonych na kompozycje zapachowe czy barwniki, pod warunkiem że wybiorą wersję bezzapachową. Doceniają je także osoby, które chcą ograniczyć ilość plastikowych opakowań w łazience. Sprawdza się również u osób, które dużo się pocą, na przykład po treningu, bo dobrze usuwa pot i sebum z pach, stóp czy pleców. W takim przypadku tym ważniejsze jest nawilżenie pozostałych partii ciała po kąpieli.
Przy skórze atopowej, łuszczycy i innych chorobach skóry trzeba zachować ostrożność. Część osób z suchą skórą dobrze toleruje tradycyjne mydło oliwkowe, inne reagują na nie nasileniem suchości. Dermatolodzy przy AZS zalecają zwykle emolienty myjące lub syndety o fizjologicznym pH. Jeśli chcesz wypróbować mydło marsylskie u osoby z AZS, w tym u dziecka, najlepiej skonsultuj to wcześniej z lekarzem prowadzącym.
Jak stosować mydło marsylskie: krok po kroku
- Zwilż skórę letnią wodą. Gorąca woda w połączeniu z mydłem wyraźnie nasila przesuszenie.
- Spień mydło w dłoniach. Lepiej nie pocierać kostką bezpośrednio całego ciała. Piana z dłoni wystarczy do umycia skóry.
- Myj krótko. Skup się na miejscach, które najbardziej się pocą. Pozostałe partie ciała wystarczy krótko opłukać pianą.
- Dokładnie spłucz. Resztki mydła mogą podrażniać i ściągać skórę.
- Osusz bez tarcia. Przyłóż ręcznik do skóry zamiast mocno ją pocierać.
- Nawilż. Od razu nałóż balsam, olejek lub masło, póki skóra jest lekko wilgotna.
Ostatni krok jest kluczowy. Przy wyborze balsamu do ciała po kąpieli zwróć uwagę na obecność humektantów (gliceryna, mocznik) i emolientów (oleje roślinne, masło shea), które uzupełnią lipidy usunięte podczas mycia. Dobrym uzupełnieniem prostej pielęgnacji są też oleje do ciała, na przykład taki jak olej monoi do kompleksowej pielęgnacji ciała.
Jeśli po zmianie żelu na mydło skóra zaczyna być ściągnięta, nie trzeba od razu rezygnować z kostki. Często wystarczy skrócić czas mycia, obniżyć temperaturę wody i stosować mydło tylko na wybrane partie ciała. Pomaga też przejście na wersję z dodatkiem olejów, określaną jako przetłuszczona, w której część tłuszczu pozostaje niezmydlona i łagodzi działanie myjące. Obserwuj skórę przez dwa, trzy tygodnie, zanim ocenisz, czy produkt Ci odpowiada.
Mydło marsylskie do mycia dłoni
Do mycia rąk mydło marsylskie sprawdza się bardzo dobrze, bo skutecznie usuwa zabrudzenia. Przy częstym myciu warto jednak pamiętać o kremie do rąk po każdym myciu. Dłonie mają mało gruczołów łojowych i szybko się przesuszają. Jeśli nosisz manicure hybrydowy, skóra wokół paznokci potrzebuje dodatkowej troski, o czym piszemy w poradniku o pielęgnacji dłoni i paznokci po hybrydzie.
Mydło marsylskie a twarda woda
W wielu regionach woda z kranu jest twarda, czyli zawiera dużo jonów wapnia i magnezu. W kontakcie z nimi prawdziwe mydło tworzy nierozpuszczalny osad, ten sam, który widać jako szary nalot na brodziku czy umywalce. Część tego osadu może pozostawać także na skórze i włosach, dając uczucie matowej, lekko szorstkiej warstwy. Dlatego w twardej wodzie mydło słabiej się pieni, a osoby ze skórą suchą mogą odczuwać większe ściągnięcie niż przy myciu syndetem.
- Spłukuj skórę dłużej i dokładniej niż przy żelu.
- Nie używaj mydła do mycia włosów, jeśli woda jest twarda, bo osad matowi pasma i utrudnia rozczesywanie.
- Jeśli po kąpieli skóra jest wyraźnie ściągnięta, przy myciu całego ciała wybierz syndet, a mydło zostaw do dłoni.
Jak przechowywać mydło w kostce
Mydło trzymane w kałuży wody szybko mięknie i rozmaka. Najlepiej przechowywać je na mydelniczce z odpływem lub kratką, w miejscu, gdzie może wyschnąć między użyciami. Dobrze wysuszona kostka wystarcza na długo, a jej powierzchnia pozostaje czysta. Zapasowe kostki trzymaj w suchym miejscu, poza łazienką.
Najczęstsze błędy
- Mycie twarzy mydłem przy skórze wrażliwej. Zasadowe pH może nasilać zaczerwienienie i uczucie ściągnięcia. Do twarzy lepiej wybrać łagodny żel lub emulsję.
- Brak balsamu po kąpieli. Mydło oczyszcza, ale nie nawilża.
- Zbyt częste mycie całego ciała. Codzienny prysznic nie wymaga namydlania całej skóry.
- Kupowanie mydła tylko ze względu na nazwę. Warto sprawdzić skład, bo określenie „marsylskie” nie zawsze oznacza tradycyjną recepturę.
- Ignorowanie reakcji skóry. Jeśli po myciu pojawia się świąd, łuszczenie lub zaczerwienienie, zmień produkt na syndet lub emolient myjący.
Mydło marsylskie z oliwą z oliwek może być wartościowym elementem prostej, ekologicznej pielęgnacji, o ile dopasujesz je do typu skóry i uzupełnisz nawilżaniem. Więcej poradników o myciu i nawilżaniu skóry znajdziesz w dziale pielęgnacja ciała.
Najczęstsze pytania
Czy mydło marsylskie nadaje się do skóry atopowej?
U części osób tak, u innych nasila suchość. Przy AZS zwykle zaleca się emolienty myjące o fizjologicznym pH, dlatego zmianę warto skonsultować z dermatologiem.
Czy można myć mydłem marsylskim twarz?
Przy skórze tłustej i normalnej okazjonalnie tak. Przy skórze suchej, wrażliwej lub naczynkowej lepiej wybrać łagodny żel albo emulsję do twarzy.
Jak odróżnić tradycyjne mydło marsylskie od zwykłego?
Sprawdź skład: tradycyjne mydło opiera się na solach kwasów tłuszczowych z olejów roślinnych, zwykle bez barwników i z niewielką liczbą dodatków.