Co to jest hydrolat? To woda roślinna, która powstaje podczas destylacji parowej roślin, najczęściej przy pozyskiwaniu olejków eterycznych. Zawiera rozpuszczalne w wodzie związki rośliny i śladowe ilości olejku, ma delikatny zapach i łagodne działanie. Hydrolat może zastąpić tonik w prostej, naturalnej pielęgnacji, choć nie zawsze zrobi to, co tonik z dodatkowymi składnikami aktywnymi.
Co to jest hydrolat i jak powstaje
Podczas destylacji parą wodną para przechodzi przez surowiec roślinny, np. płatki róży, kwiaty lawendy czy liście oczaru, i porywa ze sobą lotne związki. Po schłodzeniu powstają dwie fazy: olejek eteryczny, który zbiera się na powierzchni, oraz woda, czyli właśnie hydrolat. Hydrolat zawiera hydrofilowe związki rośliny, np. niektóre kwasy organiczne i polifenole, a także niewielką ilość rozpuszczonych składników olejku eterycznego.
Warto odróżnić hydrolat od innych produktów o podobnych nazwach:
- woda kwiatowa: bywa synonimem hydrolatu, ale czasem tak nazywa się wodę z dodatkiem olejku eterycznego lub ekstraktu, co jest innym produktem,
- tonik: kosmetyk wieloskładnikowy, który może zawierać humektanty, kwasy, składniki kojące czy niacynamid,
- woda termalna: woda ze źródeł mineralnych, bez składników roślinnych,
- mgiełka do twarzy: forma podania, która może zawierać hydrolat, wodę termalną albo złożoną formułę.
W składzie INCI prawdziwy hydrolat zapisuje się zwykle jako wodę danej części rośliny, np. Rosa Damascena Flower Water, Hamamelis Virginiana Leaf Water czy Lavandula Angustifolia Flower Water. Dobrze, jeśli jest na pierwszym miejscu, a lista dodatków jest krótka, ograniczona głównie do łagodnego konserwantu.
Jakie hydrolaty wybrać do swojej cery
Każdy hydrolat ma nieco inne właściwości, wynikające z rośliny, z której powstał. Poniższe zestawienie bazuje na tradycyjnym zastosowaniu i właściwościach roślin, a nie na wynikach badań nad konkretnym produktem.
- Hydrolat różany: łagodny, przyjemny w zapachu, dobry dla cery suchej, wrażliwej i dojrzałej.
- Hydrolat z oczaru wirginijskiego: lekko ściągający, często wybierany przy cerze tłustej, mieszanej i naczynkowej. W wersji bez alkoholu jest łagodniejszy.
- Hydrolat lawendowy: kojarzony z działaniem kojącym, popularny przy cerze mieszanej. Osoby uczulone na olejki eteryczne powinny zachować ostrożność.
- Hydrolat z rumianku: łagodny, dla skóry wrażliwej i podrażnionej. Uwaga przy alergii na rośliny z rodziny astrowatych.
- Hydrolat z drzewa herbacianego: dla cery skłonnej do niedoskonałości, ale przy wrażliwej skórze może podrażniać.
- Hydrolat z mięty: chłodzący i odświeżający, raczej do ciała i włosów niż do wrażliwej skóry twarzy.
- Hydrolat z neroli i kwiatu pomarańczy: delikatny, dla cery suchej i dojrzałej.
Hydrolaty nie leczą trądziku, łuszczycy ani atopowego zapalenia skóry. Mogą być przyjemnym, łagodnym elementem pielęgnacji, ale w przypadku chorób skóry plan leczenia ustala dermatolog.
Jak stosować hydrolat krok po kroku
- Oczyść twarz łagodnym produktem myjącym. Hydrolat nie służy do demakijażu, choć może pomóc usunąć resztki płynu micelarnego.
- Nałóż hydrolat na skórę: spryskaj twarz z odległości 20-30 cm albo nasącz wacik i przetrzyj skórę. Możesz też wylać kilka kropel na dłonie i wklepać.
- Nie czekaj, aż całkiem wyschnie. Na lekko wilgotną skórę nałóż serum, a następnie krem. Woda pozostawiona na skórze bez humektantów i emolientów szybko odparowuje i może nasilić uczucie suchości.
- Wykorzystaj go w ciągu dnia: do odświeżenia skóry, także na makijaż, w formie mgiełki.
- Dodaj do maseczki: hydrolat świetnie nadaje się do rozrabiania glinek i maseczek w proszku zamiast zwykłej wody.
Hydrolaty przydają się też poza twarzą: do odświeżania włosów, jako mgiełka do ciała po kąpieli czy łagodna woda do przemywania skóry po goleniu. Hydrolat lawendowy bywa używany do spryskiwania poduszki przed snem, a różany jako dodatek do domowych kąpieli stóp.
Jak często sięgać po hydrolat? W rutynie porannej i wieczornej zastępuje tonik, więc używa się go dwa razy dziennie. W ciągu dnia można go stosować kilkakrotnie, szczególnie latem, w klimatyzowanym biurze, w samolocie czy w sezonie grzewczym. Ważne, by po każdym spryskaniu skóra nie pozostawała ściągnięta. Jeśli tak się dzieje, lepiej sięgnąć po mgiełkę z humektantami lub nałożyć na hydrolat odrobinę kremu. U osób, które noszą makijaż, dobrze sprawdza się rozpylanie hydrolatu z większej odległości: odświeża twarz i zmniejsza pudrowy efekt, nie naruszając podkładu.
Przykładowe rutyny z hydrolatem
Cera sucha i dojrzała: wieczorem olejek do demakijażu i łagodna emulsja, następnie hydrolat różany lub z neroli, serum z kwasem hialuronowym i bogaty krem. Rano przemycie twarzy samym hydrolatem, serum antyoksydacyjne, krem i filtr.
Cera mieszana i tłusta: wieczorem żel myjący, hydrolat z oczaru bez alkoholu, lekkie serum z niacynamidem i żelowy krem. Raz w tygodniu maseczka z glinki zielonej rozrobiona hydrolatem zamiast wodą.
Cera wrażliwa: bezzapachowy produkt myjący, hydrolat z rumianku lub różany po wcześniejszej próbie uczuleniowej, krem z ceramidami. W ciągu dnia mgiełka z hydrolatu przy uczuciu ściągnięcia, zawsze z kremem na koniec.
Przy wyborze konkretnego produktu zwróć uwagę na pochodzenie surowca i informacje producenta. Rzetelne marki podają nazwę łacińską rośliny, część, z której powstał hydrolat, oraz sposób konserwacji. Certyfikat kosmetyku naturalnego lub ekologicznego dodatkowo potwierdza standard produkcji. Cena bywa wskazówką, bo z niektórych roślin, np. z róży damasceńskiej, uzyskuje się niewiele surowca, ale sama w sobie nie przesądza o jakości.
Czy hydrolat może zastąpić tonik
Tak, jeśli od toniku oczekujesz przede wszystkim odświeżenia, przywrócenia komfortu po myciu i przygotowania skóry na kolejne etapy pielęgnacji. Hydrolat zrobi to łagodnie i przyjemnie. Nie zastąpi jednak toniku, jeśli szukasz konkretnego działania: złuszczania kwasami, intensywnego nawilżania z kwasem hialuronowym i gliceryną, rozjaśniania niacynamidem czy kojenia pantenolem. W takim przypadku możesz używać obu produktów: hydrolatu jako mgiełki w ciągu dnia, a toniku w rutynie porannej i wieczornej.
Wiele toników zawiera hydrolaty jako bazę, łącząc ich zalety z dodatkowymi składnikami. Przykłady takich połączeń omawialiśmy przy temacie toniku z różą japońską i pandanem oraz w tekście o ziołowej pielęgnacji z tonikiem hibiskusowym.
Na co uważać i jak przechowywać hydrolaty
Hydrolat to w większości woda, a woda jest dobrym środowiskiem dla rozwoju mikroorganizmów. Dlatego jakość i przechowywanie mają ogromne znaczenie.
- Konserwant: hydrolaty bez konserwantów szybko się psują. Jeśli producent go nie dodaje, przechowuj produkt w lodówce i zużyj w krótkim czasie podanym na opakowaniu.
- Opakowanie: najlepiej ciemne szkło lub nieprzezroczysty plastik z atomizerem, który ogranicza kontakt z powietrzem i palcami.
- Oznaki zepsucia: zmętnienie, kłaczki, osad, zmiana zapachu na kwaśny lub stęchły. Taki produkt trzeba wyrzucić, nawet jeśli nie minął jeszcze termin ważności podany na opakowaniu.
- Alergie: hydrolat zawiera śladowe ilości składników olejku eterycznego, które mogą uczulać. Nowy produkt sprawdź na małym fragmencie skóry.
- Domowa produkcja: przygotowanie hydrolatu w kuchni jest możliwe, ale trudno zapewnić czystość mikrobiologiczną. Takie wody trzeba trzymać w lodówce i zużywać w ciągu kilku dni.
Hydrolat w ciąży, u dzieci i przy alergiach
Hydrolaty są znacznie łagodniejsze od olejków eterycznych, bo zawierają tylko ich śladowe ilości. Dlatego często uznaje się je za dobrą alternatywę dla osób, które z olejków rezygnują, np. w ciąży. Nie oznacza to jednak, że każdy hydrolat jest w tym okresie odpowiedni. Skóra w ciąży bywa bardziej reaktywna, a skład niektórych hydrolatów, np. z szałwii czy rozmarynu, jest mniej przewidywalny. W ciąży i podczas karmienia najlepiej wybierać proste, łagodne hydrolaty, takie jak różany czy z rumianku, a przy wątpliwościach zapytać lekarza prowadzącego.
U małych dzieci skóra jest cieńsza i łatwiej reaguje na składniki roślinne, dlatego hydrolatów nie warto stosować u nich bez potrzeby, a już na pewno nie w okolicach oczu i nosa. Osoby z alergią na pyłki i z atopowym zapaleniem skóry powinny pamiętać o możliwych reakcjach krzyżowych i każdy nowy produkt sprawdzać najpierw na niewielkim fragmencie skóry, np. na zgięciu łokcia, przez dwa, trzy dni.
Najczęstsze błędy przy stosowaniu hydrolatów
- Traktowanie hydrolatu jak kremu nawilżającego. Sam hydrolat nie zatrzyma wody w skórze, potrzebuje towarzystwa serum lub kremu.
- Spryskiwanie twarzy i zostawianie jej do wyschnięcia, szczególnie w klimatyzowanym pomieszczeniu.
- Mylenie hydrolatu z wodą z olejkiem eterycznym. Takie mieszanki mogą być bardziej drażniące.
- Ignorowanie terminu przydatności po otwarciu. Zepsuty hydrolat może podrażniać skórę i powodować wypryski.
- Wybór hydrolatu o mocnym zapachu przy cerze reaktywnej. Przy skórze wrażliwej lepiej zacząć od różanego lub oczarowego bez alkoholu.
Hydrolat to także dobry pierwszy krok dla osób, które dopiero zaczynają świadomą pielęgnację i chcą uprościć rutynę. W połączeniu z łagodnym myciem, dobrze dobranym kremem i filtrem przeciwsłonecznym potrafi stworzyć minimalistyczny, a skuteczny zestaw. Dla porównania, kosmetyki o szybkim efekcie upiększającym, takie jak omówione w tekście o kosmetykach udoskonalających cerę, działają w zupełnie inny sposób i warto mieć wobec nich realistyczne oczekiwania. Więcej poradników znajdziesz w dziale pielęgnacja twarzy.
Najczęstsze pytania
Czy hydrolat trzeba trzymać w lodówce?
Hydrolaty bez konserwantu tak, i trzeba je szybko zużyć. Produkty z konserwantem wystarczy przechowywać w chłodnym, ciemnym miejscu, zgodnie z zaleceniami producenta.
Czy hydrolat nadaje się dla cery trądzikowej?
Może być łagodnym elementem pielęgnacji, np. hydrolat z oczaru, ale nie leczy trądziku. Przy nasilonych zmianach potrzebny jest dermatolog.
Czym różni się hydrolat od wody termalnej?
Hydrolat powstaje z destylacji roślin i zawiera ich związki, a woda termalna pochodzi ze źródeł mineralnych i nie zawiera składników roślinnych.
Ile razy dziennie można używać hydrolatu?
Rano i wieczorem zamiast toniku, a w ciągu dnia jako mgiełkę kilka razy, pod warunkiem że skóra potem nie jest przesuszona.