Kosmetyki wegańskie to produkty, które nie zawierają składników pochodzenia zwierzęcego ani ich pochodnych. Oznaczenie cruelty-free dotyczy natomiast tego, czy produkt i jego składniki nie były testowane na zwierzętach. Te pojęcia często idą w parze, ale nie są równoznaczne: kosmetyk może być wegański i jednocześnie nie mieć potwierdzenia cruelty-free, a także odwrotnie.
Składniki odzwierzęce, które warto znać
Jeśli chcesz samodzielnie sprawdzać skład, zwróć uwagę na kilka popularnych pozycji w INCI:
- Cera Alba, czyli wosk pszczeli, oraz Mel, czyli miód, a także propolis i mleczko pszczele,
- Lanolin, wosk z owczej wełny, częsty w balsamach do ust i kremach do suchej skóry,
- Carmine (CI 75470), czerwony barwnik pozyskiwany z owadów, spotykany w pomadkach i różach,
- Keratin, Collagen, Elastin i jedwab (Silk), które zwykle pochodzą od zwierząt,
- Snail Secretion Filtrate, czyli śluz ślimaka,
- Squalene pozyskiwany z wątroby rekina. Popularny skwalan częściej ma dziś pochodzenie roślinne, na przykład z oliwek lub trzciny cukrowej, ale bez deklaracji producenta trudno to stwierdzić.
Niektóre składniki, takie jak gliceryna, kwas stearynowy czy kwas hialuronowy, mogą mieć zarówno roślinne, jak i zwierzęce pochodzenie. Sama nazwa w INCI tego nie rozstrzyga, dlatego pomocne są certyfikaty i deklaracje producenta.
Oznaczenia i certyfikaty
W Unii Europejskiej testowanie gotowych kosmetyków i ich składników na zwierzętach w celu wprowadzenia na rynek jest zakazane, a zakaz obowiązuje w pełni od 2013 roku. Nie oznacza to jednak, że temat zniknął: niektóre surowce bywają testowane na potrzeby innych regulacji, a część marek sprzedaje produkty na rynkach, gdzie testy były wymagane. Dlatego wiele firm decyduje się na niezależne certyfikaty cruelty-free, które sprawdzają cały łańcuch dostaw. Podobnie istnieją organizacje certyfikujące produkty wegańskie, przyznające znaki na podstawie analizy składników i procesu produkcji.
Wegański skład nie mówi nic o tym, czy kosmetyk jest naturalny, łagodny dla skóry czy ekologiczny. Wegańskie mogą być zarówno kosmetyki z krótkim, roślinnym składem, jak i całkowicie syntetyczne formuły. Przy cerze wrażliwej nadal warto unikać nadmiaru olejków eterycznych i kompozycji zapachowych, niezależnie od etykiety.
Dla wielu osób wybór kosmetyków wegańskich to element szerszej postawy, obejmującej też troskę o środowisko. Wtedy dobrze zwracać uwagę również na opakowania nadające się do recyklingu, możliwość uzupełniania produktów i kupowanie tylko tego, co faktycznie zostanie zużyte.
Rezygnacja ze składników odzwierzęcych wymaga czasem świadomego doboru zamienników. Lanolina i wosk pszczeli tworzą na skórze warstwę ochronną, dlatego w kosmetykach wegańskich ich rolę przejmują woski roślinne (candelilla, carnauba), masło shea i oleje. Takie formuły dobrze sprawdzają się w ochronie przed mrozem i wiatrem, o której piszemy w tekście o zimowej pielęgnacji skóry w mieście. Osoby uczulone na lanolinę lub propolis mogą przy okazji uniknąć znanego alergenu, ale roślinne ekstrakty także potrafią uczulać.
Jak czytać listę składników, wyjaśniamy szerzej w tekście o analizie składu kosmetyku naturalnego. Więcej tekstów z tej serii znajdziesz w kategorii poświęconej boxom kosmetycznym.
Najczęstsze pytania
Czy każdy kosmetyk sprzedawany w UE jest cruelty-free?
Testy kosmetyków na zwierzętach w celu wprowadzenia ich na rynek UE są zakazane, ale pełną pewność co do całego łańcucha dostaw dają niezależne certyfikaty cruelty-free.
Czy kosmetyki wegańskie są lepsze dla skóry?
Niekoniecznie. Wegański skład dotyczy pochodzenia składników, a nie ich działania czy tolerancji przez skórę.