Filtr do ciała działa tylko wtedy, gdy jest dobrze dobrany, nałożony w odpowiedniej ilości i regularnie odnawiany: dopiero wtedy produkt z szerokim spektrum UVA i UVB chroni przed oparzeniami, przebarwieniami i przedwczesnym starzeniem skóry. Najwięcej błędów nie dotyczy wyboru marki, lecz ilości kosmetyku, pominiętych miejsc i zbyt rzadkiej reaplikacji. Poniżej wyjaśniamy, jak czytać oznaczenia, ile filtra nakładać, jaką formę wybrać i jak dopasować do niego resztę letniej pielęgnacji.
Ochrona przeciwsłoneczna ciała: jak czytać oznaczenia
Na opakowaniach kosmetyków z filtrem znajdziesz kilka informacji, które warto rozumieć:
- SPF: mówi o ochronie przed promieniowaniem UVB, odpowiedzialnym głównie za oparzenia. Do ciała na wakacje najczęściej poleca się SPF 30 lub 50, a przy bardzo jasnej karnacji, u dzieci i w górach SPF 50.
- Ochrona UVA: w Unii Europejskiej oznacza ją symbol UVA w kółku. Informuje, że ochrona przed promieniowaniem UVA, które przyspiesza fotostarzenie i sprzyja przebarwieniom, stanowi odpowiednią część ochrony UVB.
- Wodoodporność: oznacza, że kosmetyk zachowuje część ochrony po kąpieli. Nie znaczy to jednak, że nie trzeba go nakładać ponownie po wyjściu z wody i wytarciu ręcznikiem.
Rodzaj filtrów, czyli mineralne (tlenek cynku, dwutlenek tytanu) lub chemiczne, ma mniejsze znaczenie niż to, czy produkt będzie stosowany regularnie i w odpowiedniej ilości. Filtry mineralne bywają lepiej tolerowane przez skórę wrażliwą i dzieci, ale mogą zostawiać jasną warstwę. Nowoczesne filtry chemiczne są lekkie i niewidoczne na skórze.
Wybierając kosmetyk, pomyśl też o tym, gdzie i jak będziesz go używać. Na plażę i nad wodę sprawdzi się formuła wodoodporna o wysokim SPF, do miasta lżejsza emulsja, która nie zostawia śladów na ubraniu. Osoby aktywne fizycznie docenią produkty odporne na pot, które nie spływają do oczu. Przy skórze skłonnej do wyprysków na plecach lepsze będą lekkie żele i mgiełki niż tłuste balsamy.
Ile filtra do ciała nakładać i jak często
Deklarowana ochrona dotyczy ilości stosowanej w testach, czyli około 2 mg na centymetr kwadratowy skóry. W praktyce na całe ciało dorosłej osoby potrzeba mniej więcej kilku łyżek stołowych produktu. Większość osób nakłada znacznie mniej, przez co realna ochrona jest dużo niższa niż ta na opakowaniu.
- Nałóż kosmetyk około 15-30 minut przed wyjściem na słońce, na suchą skórę.
- Rozprowadzaj partiami, nie zapominając o uszach, karku, grzbietach stóp, kolanach, bokach tułowia i dekolcie.
- Powtarzaj aplikację co około dwie godziny oraz zawsze po kąpieli, wytarciu się ręcznikiem i intensywnym poceniu.
- Na usta używaj pomadki z filtrem, a na twarz osobnego kremu z SPF, dopasowanego do typu cery.
Filtr to tylko jeden element ochrony. Unikaj ekspozycji w godzinach największego natężenia promieniowania, zwykle w środku dnia, szukaj cienia i noś kapelusz, okulary z filtrem UV oraz lekkie ubrania zakrywające ramiona.
Jak nałożyć filtr na całe ciało, niczego nie pomijając
- Nakładaj go w domu. Przed założeniem stroju kąpielowego łatwiej zabezpieczyć skórę przy jego brzegach, które na plaży często zostają pominięte.
- Dziel ciało na strefy. Osobna porcja na każdą rękę, każdą nogę, przód i tył tułowia pomaga nie oszczędzać produktu.
- Poproś o pomoc przy plecach. Jeśli nikt nie może pomóc, przydaje się spray, ale także po nim warto rozprowadzić kosmetyk, na ile to możliwe.
- Zachowaj kolejność. Jeśli używasz balsamu nawilżającego, nałóż go wcześniej i poczekaj, aż się wchłonie, a dopiero potem filtr. Mieszanie obu produktów w dłoni rozcieńcza ochronę. Środek odstraszający owady nakładaj na samym końcu, na filtr.
- Daj mu chwilę. Ubieraj się i wchodź do wody dopiero wtedy, gdy kosmetyk się wchłonie i nie zostaje na tkaninie.
Formy kosmetyków z filtrem do ciała
- Balsamy i mleczka: łatwo kontrolować ich ilość, dobrze nawilżają, sprawdzają się na plaży i u dzieci.
- Spraye i mgiełki: wygodne przy dokładaniu warstw, ale łatwo nałożyć ich za mało. Rozpylaj produkt blisko skóry i zawsze rozsmaruj dłonią. Nie wdychaj aerozolu i nie rozpylaj go bezpośrednio na twarz.
- Olejki z filtrem: przyjemne w aplikacji, dają efekt błyszczącej skóry. Sprawdź, czy mają wysokie SPF.
- Sztyfty: przydają się do punktowego zabezpieczania nosa, uszu i blizn.
Dla kogo szczególna ostrożność
Bardziej uważać powinny osoby o jasnej karnacji, z licznymi znamionami, osoby, które w przeszłości miały poważne oparzenia, a także stosujące leki lub kosmetyki zwiększające wrażliwość na słońce, takie jak retinoidy, niektóre antybiotyki czy kwasy złuszczające. Niemowlęta nie powinny przebywać na bezpośrednim słońcu, a ich skórę chroni się przede wszystkim cieniem i ubraniem. Kobiety w ciąży są bardziej podatne na przebarwienia, dlatego filtr jest dla nich szczególnie ważny. Jeśli przyjmujesz leki na stałe, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy nie zwiększają wrażliwości na światło.
Filtr zmniejsza ryzyko, ale go nie znosi. Oparzenie z pęcherzami na dużej powierzchni, gorączka, dreszcze, ból głowy, nudności lub zawroty głowy po dniu na słońcu to sygnał, by skontaktować się z lekarzem, a u dzieci zrobić to od razu. Do dermatologa warto pójść także wtedy, gdy po każdym urlopie powraca swędząca wysypka w miejscach odsłoniętych.
Stopniowe opalanie i bezpieczne alternatywy
Z punktu widzenia dermatologii nie ma „zdrowej opalenizny”: każde przyciemnienie skóry to reakcja obronna na uszkodzenie wywołane promieniowaniem. Jeśli jednak spędzasz czas na słońcu, rób to stopniowo. Pierwsze dni urlopu to krótkie wyjścia, najlepiej rano i późnym popołudniem, zawsze z filtrem. Kolor i tak się pojawi, choć wolniej, a skóra nie zostanie przypalona. Pamiętaj, że woda, piasek i śnieg odbijają promienie i zwiększają dawkę, którą otrzymujesz, nawet pod parasolem.
Jeśli zależy Ci na efekcie opalenizny bez ryzyka, wybierz kosmetyki brązujące: samoopalacze z DHA, balsamy stopniowo brązujące lub zmywalny makijaż ciała. Dają kolor bez promieniowania UV, ale nie chronią przed słońcem, więc filtr nadal jest potrzebny. W ciąży o stosowanie samoopalaczy, zwłaszcza w sprayu, który łatwo wdychać, warto zapytać lekarza prowadzącego.
Włosy i skóra głowy
Słońce, sól i chlor wysuszają także włosy, a przedziałek i skóra głowy łatwo się przypalają. Noś kapelusz, a na długość stosuj odżywki i mgiełki z filtrem lub ochroną przed UV. Po kąpieli w morzu lub basenie spłucz włosy czystą wodą i nałóż odżywkę bez spłukiwania.
Co poza filtrem: letnia pielęgnacja ciała
Mycie i nawilżanie
Latem częściej bierzemy prysznic, więc warto wybierać łagodne żele lub olejki myjące. Po kąpieli sprawdzą się lekkie mleczka, żele i balsamy, które szybko się wchłaniają i nie kleją się pod ubraniem. Szukaj w nich gliceryny, aloesu, pantenolu i kwasu hialuronowego. Wieczorem, po dniu na słońcu, nałóż kosmetyk łagodzący po opalaniu, nawet jeśli skóra nie jest zaczerwieniona.
Upał sprzyja też potówkom, czyli drobnym, swędzącym grudkom w miejscach, gdzie pot nie może swobodnie odparować, na przykład pod biustem, na plecach czy w zgięciach łokci. Pomagają przewiewne ubrania z naturalnych włókien, chłodne prysznice i lekkie, nieokluzyjne kosmetyki. W tych miejscach lepiej zrezygnować z gęstych maseł i olejów, a wybrać żele lub mleczka. Jeśli skóra jest podrażniona przez otarcia, na przykład między udami, sprawdzą się sztyfty lub kremy ochronne przeciw obcieraniu oraz pudry pochłaniające wilgoć.
Złuszczanie
Regularny, ale delikatny peeling raz w tygodniu sprawia, że skóra jest gładka, a opalenizna rozkłada się równomiernie. Unikaj złuszczania na skórze podrażnionej przez słońce i bezpośrednio przed opalaniem.
Depilacja
Depilację najlepiej planować z wyprzedzeniem, a nie tuż przed plażą. Świeżo depilowana skóra jest bardziej wrażliwa na słońce, chlor i sól, dlatego dobrze dać jej dzień na uspokojenie.
Stopy
Sandały, piasek i gorące powietrze wysuszają stopy, a na piętach łatwo powstają zrogowacenia i pęknięcia. Wieczorem stosuj krem z mocznikiem, a raz na jakiś czas zabieg złuszczający, na przykład skarpetki złuszczające do stóp. Nie zapominaj o filtrze na grzbietach stóp, które w sandałach są stale wystawione na słońce. Na basenie i w publicznych prysznicach noś klapki, by ograniczyć ryzyko grzybicy.
Najczęstsze błędy
- Za mało filtra. Cienka warstwa daje kilkukrotnie mniejszą ochronę niż deklarowana.
- Brak reaplikacji. Jedna aplikacja rano nie wystarczy na cały dzień na plaży.
- Ufanie bazie z opalenizny. Opalenizna nie chroni skutecznie przed oparzeniem i uszkodzeniami skóry.
- Stare kosmetyki. Filtr z poprzedniego sezonu, przechowywany w gorącym samochodzie lub na plaży, może być mniej skuteczny. Sprawdzaj termin przydatności po otwarciu.
- Filtr wymieszany z balsamem. Domowe łączenie kosmetyku z filtrem z innym produktem obniża ochronę w nieprzewidywalny sposób.
- Ochrona tylko na plaży. Na spacerze, rowerze czy w ogrodzie promieniowanie działa tak samo.
- Ciężkie kosmetyki w upale. Bogate masła i oleje w wysokiej temperaturze mogą sprzyjać potówkom i wypryskom.
Nowe, zmieniające się lub krwawiące znamiona zawsze warto pokazać dermatologowi, a regularna kontrola skóry to dobry nawyk niezależnie od pory roku. Jeśli Twoja skóra po lecie potrzebuje łagodnej, prostej pielęgnacji, zacznij od mycia: podpowiadamy, jak wybrać hipoalergiczny żel do mycia ciała, a o tym, jak nie przesuszyć rąk, gdy często je myjesz i dezynfekujesz, piszemy w poradniku o skórze dłoni przy częstej dezynfekcji. Kolejne poradniki znajdziesz w dziale pielęgnacja ciała.
Najczęstsze pytania
Jaki SPF wybrać do ciała na wakacje?
Najczęściej SPF 30 lub 50 z ochroną UVA. Przy bardzo jasnej karnacji, u dzieci, w górach i nad wodą lepiej wybrać SPF 50.
Jak często powtarzać aplikację filtra?
Co około dwie godziny oraz po każdej kąpieli, wytarciu się ręcznikiem i intensywnym poceniu, także jeśli kosmetyk jest wodoodporny.
Czy można nałożyć filtr na balsam do ciała?
Tak, ale najpierw balsam, a gdy się wchłonie, filtr w pełnej ilości. Nie mieszaj obu produktów w dłoni, bo to rozcieńcza ochronę.
Czy filtr z zeszłego roku nadaje się do użycia?
Tylko jeśli nie minął termin przydatności po otwarciu i był przechowywany z dala od ciepła. Zmieniona konsystencja lub zapach to sygnał, by go wymienić.