Kosmetyki DIY, czyli robione samodzielnie w domu, mogą być prostym i przyjemnym uzupełnieniem pielęgnacji, pod warunkiem przestrzegania zasad higieny, dokładnego ważenia składników i rozumienia, które formuły są bezpieczne bez konserwantów. Na początek najlepiej sprawdzają się produkty bezwodne: masła do ciała, balsamy do ust, olejki i peelingi cukrowe. Kremy i toniki na bazie wody wymagają konserwantu i większej wiedzy.
Podstawowe zasady bezpieczeństwa
- Higiena. Przed pracą umyj ręce, zdezynfekuj blat, naczynia i narzędzia alkoholem. Używaj szkła lub stali nierdzewnej, a do przechowywania czystych, wyparzonych lub zdezynfekowanych opakowań.
- Woda to pożywka dla mikroorganizmów. Każdy kosmetyk zawierający wodę, hydrolat, napar czy żel aloesowy bez konserwantu może w ciągu kilku dni zostać skażony bakteriami i grzybami, nawet jeśli wygląda i pachnie normalnie. Takie produkty przygotowuj na jeden raz albo stosuj konserwant przeznaczony do kosmetyków, w dawce zalecanej przez producenta surowca.
- Dokładne odmierzanie. Używaj wagi z dokładnością do 0,1 lub 0,01 grama. Olejki eteryczne, kwasy czy substancje aktywne mają bezpieczne zakresy stężeń, których nie wolno przekraczać.
- Olejki eteryczne z umiarem. W kosmetykach do twarzy zwykle stosuje się bardzo niskie stężenia, a w kosmetykach dla dzieci, kobiet w ciąży i osób z alergiami lepiej z nich zrezygnować. Niektóre olejki cytrusowe uwrażliwiają skórę na słońce.
- Etykieta. Opisz każdy słoiczek: nazwę, skład i datę przygotowania.
- Próba uczuleniowa. Przed pierwszym użyciem nałóż odrobinę kosmetyku na przedramię i odczekaj dobę.
- Przechowywanie. Trzymaj kosmetyki w chłodnym, ciemnym miejscu i nabieraj je czystą szpatułką, nie palcami. Zmiana zapachu, koloru, konsystencji albo nalot na powierzchni oznaczają, że produkt nadaje się tylko do wyrzucenia.
Proste przepisy na początek
Balsam do ust: stopione razem w kąpieli wodnej równe części wosku, masła shea i oleju roślinnego, przelane do sztyftu lub słoiczka. Wersję wegańską przygotujesz z wosku roślinnego, na przykład kandelila, którego potrzeba nieco mniej.
Masło do ciała: masło shea lub kakaowe stopione z olejem, na przykład migdałowym, a po przestudzeniu ubite mikserem na puszystą masę. Taki produkt, przygotowany bez wody i przechowywany w chłodzie, zachowuje świeżość zwykle przez kilka miesięcy, choć oleje z czasem jełczeją.
Olejek do ciała: mieszanka dwóch lub trzech olejów roślinnych z dodatkiem witaminy E jako przeciwutleniacza, który spowalnia jełczenie.
Peeling cukrowy: cukier z olejem, przygotowywany na jedno użycie. Najlepiej sprawdza się na ciało i usta; na twarz z trądzikiem zapalnym lub rozszerzonymi naczynkami ostre kryształki nie są dobrym pomysłem.
Domowe kosmetyki nie zastąpią produktów o udokumentowanym działaniu, takich jak filtry przeciwsłoneczne, kosmetyki z retinoidami czy dermokosmetyki przy chorobach skóry. Samodzielnie przygotowanego kremu z filtrem nie da się wiarygodnie przetestować w domu, dlatego nie warto na nim polegać. Unikaj też popularnych w internecie przepisów z sodą oczyszczoną, sokiem z cytryny czy czystym octem na twarz, które mogą poważnie podrażnić skórę.
Bogate masło do ciała najbardziej przydaje się zimą, gdy skóra traci wodę na mrozie i w ogrzewanych pomieszczeniach, co opisujemy w artykule o pielęgnacji skóry w czasie mrozów. Domowy olejek dobrze sprawdzi się też po wizycie w saunie; więcej o tym w tekście o pielęgnacji skóry przed i po saunie. Więcej tekstów znajdziesz w kategorii boxy kosmetyczne.
Najczęstsze pytania
Czy domowy krem może być bez konserwantów?
Tylko jeśli przygotujesz go na jedno użycie. Każdy krem z wodą bez konserwantu szybko ulega skażeniu mikrobiologicznemu.
Jak długo można przechowywać domowe masło do ciała?
Bezwodne masło przechowywane w chłodzie zwykle kilka miesięcy. Zmiana zapachu na gorzkawy oznacza, że oleje zjełczały.